Dilara Pınar Arıç
Köşe Yazarı
Dilara Pınar Arıç
 

Neşati'nin Bile Redifli Gazeli Üzerine

Dilara Pınar ARIÇ Gitdin ammâ ki kodun hasret ile cânı bile İstemem sensiz olan sohbet-i yârânı bile (Gittin ama canımı hasret ile bıraktın. Sensiz dostla sohbeti bile istemem) Aşık sevgiliden ayrılmak istemez. Aşığı canı ile hasret ile bırakmıştır. Şair burada sevgiliye seslenmekte ve bırakılmaktan korkmaktadır. Sevgili olmadan dostlarla muhabbet bile çekilmez. Aşık sevgiliden ayrılmak istemez. Sevgiliyi görünce neşelenmektedir. Aşık ile maşuk bir arada değilse canını hasretli şekilde bırakmaktadır. Aşık sevgiliden bir dakika bile ayrılmak istemez. Devr-i meclis bana girdâb-ı belâdır sensiz Mey-i rahşânı değil sâgar-ı gerdânı bile (Meclis devri bana bela girdabıdır sensiz, parlak içki değil, dönen kadehi bile.) Mecliste devir söz konusudur. Devretmek sırayla içki içilir. Sevgili olmadan bela girdabı gibidir. Girdab suyun kendi etrafında dönmesidir. Beladır. Sevgili olmadan bela girdabı gibidir. Rahşan parlak demektir. Parlak içki bile içemez sevgili olmadan. Dönen kadehi bile istemez. Sevgiliyi görmeden bir an bile duramaz. Sevinmesi mümkün değildir. Bağa sensiz varamam çeşmime âteş görünür Gül-i handânı değil serv-i hırâmânı bile (Bahçeye sensiz gidemem, gözüme ateş gibi görünür, gülen gülü değil salınan servi bile) Aşık sevgili olmadan gül bahçesine gidemez. Çeşm göz demektir. Gözlerine ateş gibi görünür. Burada ateş gibi yanmaktan bahsetmektedir. Gül-i handan ve serv-i hıraman sevgilinin güzellik unsurudur. Gülen bül sevgilinin dudağı, serv-i hıraman sevgilinin boyudur. Bu unsurlar sevgiliye ait unsurlardır. Aşık göremeyince ateşte yanar gibi olur. Sîneden derd ile bir âh edeyin kim dönsün Aksine çarh-ı felek mihr-i dırahşânı bile (Gönülden şöyle bir ah edeyim ki dönen felek parlak güneş tersine dönsün) Sine gönül demektir. Aşık ah ile inlemektedir. Öyle etkili ah eder ki çarh-ı felek denen gökyüzü parlak güneş bile tersine dönmektedir. Aşığın ahı bedduası feleklere ulaşır ve çarh-ı felek denen dünyayı tersine çevirir. Çarh-ı felek, mihr-i dırahşan kelimelerinde tenasüp sanatı vardır.  Aşığın ahı göklere ulaşır ve dünyayı tersine çevirir. Hâr-ı firkatle Neşâtî-i hazînin vâ hayf Dâmen-i ülfeti çâk oldu girîbânı bile (Ayrılık ateşiyle Neşati hüzünlü ve yazık edilmiş, ülfet eteği yırtılmış elbise yakası bile) Har yakıcı demektir Neşati sevgiliden ayrılık ateşiyle yanmaktadır. Alışkanlık eteği yırtılır. Elbise yakası dahi yırtılır. Aşık olan Neşati sevgiliden ayrılması nedeniyle yakasını elbisesinin eteğini yırtar. Şair ah ile inlemekte, kendini paralamaktadır. Bu nedenle aşığa yazıl olmuştur.
Ekleme Tarihi: 20 Şubat 2026 -Cuma

Neşati'nin Bile Redifli Gazeli Üzerine

Dilara Pınar ARIÇ

Gitdin ammâ ki kodun hasret ile cânı bile
İstemem sensiz olan sohbet-i yârânı bile

(Gittin ama canımı hasret ile bıraktın. Sensiz dostla sohbeti bile istemem)

Aşık sevgiliden ayrılmak istemez. Aşığı canı ile hasret ile bırakmıştır. Şair burada sevgiliye seslenmekte ve bırakılmaktan korkmaktadır. Sevgili olmadan dostlarla muhabbet bile çekilmez. Aşık sevgiliden ayrılmak istemez. Sevgiliyi görünce neşelenmektedir. Aşık ile maşuk bir arada değilse canını hasretli şekilde bırakmaktadır. Aşık sevgiliden bir dakika bile ayrılmak istemez.

Devr-i meclis bana girdâb-ı belâdır sensiz
Mey-i rahşânı değil sâgar-ı gerdânı bile

(Meclis devri bana bela girdabıdır sensiz, parlak içki değil, dönen kadehi bile.)

Mecliste devir söz konusudur. Devretmek sırayla içki içilir. Sevgili olmadan bela girdabı gibidir. Girdab suyun kendi etrafında dönmesidir. Beladır. Sevgili olmadan bela girdabı gibidir. Rahşan parlak demektir. Parlak içki bile içemez sevgili olmadan. Dönen kadehi bile istemez. Sevgiliyi görmeden bir an bile duramaz. Sevinmesi mümkün değildir.

Bağa sensiz varamam çeşmime âteş görünür
Gül-i handânı değil serv-i hırâmânı bile

(Bahçeye sensiz gidemem, gözüme ateş gibi görünür, gülen gülü değil salınan servi bile)

Aşık sevgili olmadan gül bahçesine gidemez. Çeşm göz demektir. Gözlerine ateş gibi görünür. Burada ateş gibi yanmaktan bahsetmektedir. Gül-i handan ve serv-i hıraman sevgilinin güzellik unsurudur. Gülen bül sevgilinin dudağı, serv-i hıraman sevgilinin boyudur. Bu unsurlar sevgiliye ait unsurlardır. Aşık göremeyince ateşte yanar gibi olur.

Sîneden derd ile bir âh edeyin kim dönsün
Aksine çarh-ı felek mihr-i dırahşânı bile

(Gönülden şöyle bir ah edeyim ki dönen felek parlak güneş tersine dönsün)

Sine gönül demektir. Aşık ah ile inlemektedir. Öyle etkili ah eder ki çarh-ı felek denen gökyüzü parlak güneş bile tersine dönmektedir. Aşığın ahı bedduası feleklere ulaşır ve çarh-ı felek denen dünyayı tersine çevirir. Çarh-ı felek, mihr-i dırahşan kelimelerinde tenasüp sanatı vardır.  Aşığın ahı göklere ulaşır ve dünyayı tersine çevirir.

Hâr-ı firkatle Neşâtî-i hazînin vâ hayf
Dâmen-i ülfeti çâk oldu girîbânı bile

(Ayrılık ateşiyle Neşati hüzünlü ve yazık edilmiş, ülfet eteği yırtılmış elbise yakası bile)

Har yakıcı demektir Neşati sevgiliden ayrılık ateşiyle yanmaktadır. Alışkanlık eteği yırtılır. Elbise yakası dahi yırtılır. Aşık olan Neşati sevgiliden ayrılması nedeniyle yakasını elbisesinin eteğini yırtar. Şair ah ile inlemekte, kendini paralamaktadır. Bu nedenle aşığa yazıl olmuştur.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve habergalerisi.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.
startup ekosistemi, mide balonu, evden eve nakliyat