Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 2025 yılına ilişkin kararının gerekçesi Resmî Gazete’de yayımlandı. Ancak yayımlanan metin, milyonlarca çalışanın beklediği açıklamadan çok uzak. Zira gerekçe, asgari ücretin nasıl belirlendiğini açıklamak yerine, nasıl belirlenmediğini açıkça itiraf ediyor.
Komisyona göre karar alınırken “işçilerin geçim şartları” da dikkate alınmış. Ne var ki bu ifade, metnin geneline bakıldığında bir temenniden öteye gitmiyor. Zira kamuoyuna sunulan gerekçe yalnızca üç cümleden ibaret ve bu üç cümle, asgari ücretin gerçek anlamda bir müzakere sonucu ortaya çıkmadığını açıkça gösteriyor.
“Asgari ücret, bilindiği gibi ödenmesi zorunlu olan en az ücrettir. Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret pazarlık ücreti değildir. Asgari ücretin belirlenmesi sırasında, Komisyonumuz, bu çerçevede bir karar alınması için çalışmış, işçilerin geçim şartları ve enflasyon hedefi gibi faktörleri değerlendirmiştir.”
Metnin en dikkat çekici bölümü ise son cümle.
Çünkü burada asıl itiraf gizli: Asgari ücret, işçinin geçimi için değil, enflasyon hedefi için belirlenmiştir.
Bu ifade, “işçilerin geçim şartları” vurgusunu fiilen geçersiz kılmaktadır. Zira hayat pahalılığı karşısında eriyen ücretler ortadayken, asgari ücretin hâlâ “hedef enflasyona” göre belirlenmesi, mevcut ekonomik gerçeklerle bağdaşmamaktadır.
Daha da önemlisi, Komisyonun kendi ifadesiyle asgari ücret bir pazarlık ücreti değildir. Bu cümle, işçi temsilcilerinin sürece neden etkisiz kaldığını da açıklamaktadır. Eğer ortada bir pazarlık yoksa, Komisyon’un varlığı yalnızca şekli bir prosedüre indirgenmiş demektir.
Kısacası yayımlanan gerekçe, milyonlarca çalışanın geçim mücadelesine çözüm üretmekten uzaktır. Metin, bir kararın gerekçesinden çok, alınmış bir kararın sonradan gerekçelendirilmesi izlenimi vermektedir.
Ve soruyu sormak artık kaçınılmazdır: Geçim şartları gerçekten dikkate alındıysa, bu ücretle geçinmek mümkün mü?
Yanıt herkesin bildiği bir cümle ile Yalandan kim ölmüş?
Şevket Gölük – Gazeteci & Yazar